Jak nie dać się wojnie i innym kryzysom. Lekcja z Finlandii

Dlaczego powinniśmy brać przykład z Muminków? Bo w ich dolinie kryzys goni kryzys, a one wciąż zachowują spokój ducha. To nie jest książka o wojnie. To książka o tym, że być przezornym jak Fin, to być ubezpieczonym na wszelkie kryzysy. A dzięki temu można żyć bez lęku i spać spokojnie. „Kucharz z południa ma pięćdziesiąt konserw z mięsem renifera i kilka puszek mięsa niedźwiedziego. Ekspert od bezpieczeństwa zamroził leśne jagody. Żona żołnierza uważa, że konieczna jest tabliczka czekolady. Korespondentka wojenna lubi mieć słoną lukrecję. Urzędnik państwowy szepcze mi na ucho: »Koniecznie butelka wódki na gorsze czasy«”. Poza żelaznym pakietem przetrwania (woda, leki, źródło energii itd.) każdy Fin przygotował co innego na wypadek kryzysu, czy to powodzi, czy blackoutu, czy innej sytuacji nadzwyczajnej. Ale każdy jest gotowy, żeby przetrwać, zanim nadejdzie pomoc. Szymon Opryszek usłyszał od swoich fińskich bohaterów: „Plan powinien być prosty. Chodzi o praktyczne rzeczy: jak poradzisz sobie, gdy sklepy będą zamknięte? Co zrobisz, gdy zabraknie prądu?”. Opryszek pojechał do Finlandii, bo to najlepiej przygotowany na kryzysy kraj w Europie. Finlandia nie sieje paniki, ale buduje spokój na unikatowym modelu bezpieczeństwa kompleksowego, który zakłada gotowość na wszystkich poziomach: od mieszkańca, przez grupę sąsiedzką, samorząd i biznes, po państwo.  Autor reportażu zabiera nas do schronów pod Helsinkami, na poligon, do szkoły, w której dzieci uczą się, czym jest fake news oraz jak rozpoznawać dezinformację, a w końcu na wschodnie kresy kraju tuż przy granicy z Rosją. Z zaskakującą dużym poczuciem humoru Finowie opowiadają  mu o tym, jak żyć w kraju z jednej strony zagrożonym ze wschodu, z drugiej znacząco odciętym przez morze od zachodu. A także jak wygląda dyplomacja sauny oraz co to znaczy, że Mama Muminka jest sisu.