Biblia pisarzy, cz. I: Stary Testament, t. 3: Prorocy, poeci i mędrcy

W pierwszej części tomu 3. omówiono księgi prorockie. W języku polskim przez słowa ‘prorok’, ‘prorokować’ rozumiemy zazwyczaj przepowiadanie przyszłości. Inne znaczenie przypisywali im Izraelici. Zadaniem proroka było (…) być głosem Boga upominającego Naród Wybrany, ustami mówiącymi w imieniu Jahwe (…). Znamy imiona kilkudziesięciu proroków, ale wyrocznie tylko szesnastu z nich (czterech wielkich proroków i dwunastu mniejszych). Niektórzy z nich byli utalentowanymi pisarzami, a ich dzieła zawierają piękne pod względem literackim fragmenty poetyckie, jak choćby pieśń o winnicy Izajasza, żale Jeremiasza czy opis ożywionych kości u Ezechiela.
W drugiej części tego tomu zajmujemy się księgami mądrościowymi, czyli odnoszącymi się do wątków zarazem dydaktycznych, jak i poetyckich. Do grupy ksiąg mądrościowych z przewagą elementów pouczająco-mądrościowych zaliczamy Syracha, Księgę Mądrości i Księgę Przysłów. Przysłowia należą do gatunku typowego nie tylko dla poezji hebrajskiej, ale i dla całego Wschodu, dlatego ich zbiory znajdujemy również w Biblii (…). Te księgi rzadko były komentowane i cytowane w literaturze, co bynajmniej nie znaczy, że nie posiadają wartości literackiej. Natomiast trzy księgi poetycko-mądrościowe znacząco różniące się między sobą, stanowią wielkie arcydzieła literatury i poruszają ważne tematy ogólnoludzkie. Są to Księgi Hioba, Koheleta i Pieśń nad pieśniami. Księga Hioba to wielka medytacja nad ludzkim cierpieniem. Kohelet, ukrywający się za postacią i imieniem Salomona, zastanawia się nad problemem przemijania. Z kolei Pieśń nad pieśniami to poemat o miłości zarazem mężczyzny do kobiety, jak i miłości Boga: w judaizmie do Izraela, w chrześcijaństwie – do Kościoła.
(ze Wstępu ks. Marka Starowieyskiego)