Powszechny system ochrony praw człowieka

Książka omawia powszechny system ochrony praw człowieka ustanowiony pod auspicjami Organizacji Narodów Zjednoczonych. Nawiązując do metodologicznego dorobku szkoły z New Haven, opracowanie stawia sobie za cel wniesienie wkładu w zrozumienie społecznych, w tym internacjologicznych, uwarunkowań treści i formy prawa międzynarodowego publicznego, którego częścią jest prawo ochrony praw człowieka.

Za podstawę teoretyczną pracy służy teoria krytyczna, w tym krytyczne studia nad prawem (critical legal studies - CLS), podważające aksjomaty i odrzucające kult, którym obrosły prawa człowieka, pretendujące do roli nowej religii współczesności. Teoria ta nie jest przejawem wrogości wobec praw człowieka, a wręcz troski o nie i niezgody na ich instrumentalizację. Zastosowanie CLS pozwoliło ujawnić uwarunkowania procesu tworzenia oraz treści powszechnego systemu ochrony praw człowieka, którego początek datuje się na przyjęcie Powszechnej deklaracji praw człowieka w 1948 roku. Publikacja przedstawia powszechny system ochrony praw człowieka w jego obecnej postaci, porzucając dominującą moralno-etyczną narrację i ukazując go jako efekt międzynarodowej polityki prawa, prawnomiędzynarodowy produkt dynamicznych zjawisk konfrontacji i współpracy państw.

Monografia, w założeniu zwięzła i z jednoznacznym antyesencjonalnym przekazem, opiera się na dużej liczbie aktów prawnych oraz innych dokumentów ONZ, odwołuje się do najważniejszych i aktualnych pozycji literatury naukowej, szczególnie anglojęzycznej. W czterech rozdziałach omówiono kolejno możliwości zastosowania krytycznych studiów nad prawem oraz koncepcji polityki prawa do badań nad prawem ochrony praw człowieka, zakres ochrony podmiotowej i przedmiotowej ustanowiony na mocy wszystkich głównych aktów prawnych składających się na powszechny system ochrony praw człowieka, następnie mechanizmy ochrony tychże praw, wreszcie treść kształtującego się zbiorowego prawa człowieka w postaci prawa do rozwoju. Zagadnienie to w polskiej literaturze naukowej zostało tak wyczerpująco omówione po raz pierwszy.