Kulisy funkcjonowania Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów na emigracji w świetle Archiwum Senyka (1929–1934)

W okresie międzywojennym nacjonalizm stał się jednym z najpoważniejszych wyzwań dla porządku europejskiego. Po pierwszej wojnie światowej ziemie ukraińskie znalazły się w granicach kilku państw, a jednym ze skutków kształtowania się dróg ewolucji ukraińskiego ruchu narodowego było powstanie w 1929 roku Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN). Jej działalność, prowadzona na terenie II Rzeczypospolitej oraz zagranicą, miała na celu zjednoczenie ziem ukraińskich i uzyskanie niepodległości wszelkimi dostępnymi metodami. Szczególne znaczenie dla realizacji tego celu miały struktury emigracyjne OUN, odpowiadające za kontakty międzynarodowe i finansowanie.

Książka Magdaleny Gibiec Kulisy funkcjonowania Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów na emigracji w świetle Archiwum Senyka (1929–1934) to pierwsze tak szerokie opracowanie poświęcone działalności OUN poza granicami II RP, oparte na unikatowej korespondencji przechowywanej w archiwum Omelana Senyka, wysokiej rangi działacza OUN. Autorka rekonstruuje mechanizmy funkcjonowania organizacji, analizuje relacje wewnętrzne i międzynarodowe, portretuje czołowych działaczy oraz omawia konflikty między emigracją a środowiskami w kraju. Przedstawia również kulisy współpracy z sąsiadami II RP i podejmowane przez OUN próby lobbingu na Zachodzie.

Dzięki wnikliwej analizie materiałów źródłowych, krytycznej analizie listów i szeroko zakrojonej kwerendzie archiwalnej książka ukazuje nieznane dotąd oblicze ukraińskiego nacjonalizmu, prezentując OUN jako ruch złożony, dynamiczny i zależny od międzynarodowych uwarunkowań. To atrakcyjna propozycja nie tylko dla osób zajmujących się dziejami Europy Środkowo-Wschodniej, ale także dla wszystkich zainteresowanych funkcjonowaniem transnarodowych ruchów politycznych oraz rolą archiwaliów w rekonstruowaniu przeszłości.